SJ TheDaily - шаблон joomla Форекс
-->

جاي خالي حقوق دختران مجرد در منشور شهروندي

تاریخ درج: 01 فروردين 1393

ژيلا موحد شريعت پناهي دانش‌ آموخته دوره چهارم فيزيك دانشگاه صنعتي شريف و پژوهشگر امور زنان اخيراً در مصاحبه با روزنامه قانون كه در شماره 4 اسفندماه 1392 به چاپ رسيده  نظرات خود را در مورد منشور شهروندي ارايه نموده است كه در پي مي آيد.

گروه حقوق‌و قضا- حقوق و تکليف زنان در اسلام جزو مواردي است که بسيار مورد توجه بوده و تحقيقات گسترده‌اي نيز در اين رابطه انجام شده است.يکي از محققاني  که در باب حقوق زنان در اسلام پژوهش‌هاي بسيار داشته ژيلا موحد شريعت پناهي است. او که متولد سال 1330 هجري شمسي است، در پرونده علمي خود مواردي چون فارغ التحصيل رشته «مهندسي علوم در فيزيک از دانشگاه صنعتي شريف»، کارشناس«علوم و فنون هسته اي در سازمان انرژي اتمي‌ايران»،«متخصص حفاظت در برابر تشعشعات راديواکتيو» از دانشگاه هاروارد آمريکا، مرکز اتمي‌کالسروهه و يوليش (در آلمان) و مرکز بين المللي انرژي اتمي‌ (در وين) را دارد. او از سال 1359 پژوهش قرآني در زمينه حقوق و تکاليف زن مسلمان در قرآن‌ کريم را آغازکرده و همچنان اين تحقيقات ادامه دارد. به بهانه انتشار پيش‌نويس منشور حقوق شهروندي، پيرامون مسائل مطروحه در حوزه زنان در اين منشور گفت‌وگويي با ايشان ترتيب داده‌ايم که با هم مي‌خوانيم.

- نسبت منشور حقوق شهروندي با آموزه هاي قرآني از ديد شما به چه ميزان است؟

با تبريک به دولت آقاي روحاني که يکبار ديگر، اهميت حقوق مردم را در اين منشور ياد آوري کرد، مسلم است که حقوق مردم، در طول تاريخ در جهت ارتقا و احترام بيشتر در تکامل بوده و خواهد بود. اصولا تمدن فرهنگي، علمي، اجتماعي و ... بشري در قرن 21 متناسب با ارتقا و رعايت اين حقوق، توسعه پايدار، به خود خواهد گرفت. در طول تاريخ نيز، هر کجا که احترام و رعايت اين حقوق، بيشتر بوده، رشد فردي و اجتماعي، سريعتر صورت گرفته است و برعکس . در قرآن‌ کريم نيز بارها به اين حقوق اشاره شده و هر نوع تبعيض يا بي احترامي، نهي شده است. براي نمونه آيه70 از سوره شريفه اسراء مي‌فرمايد به يقين ما به فرزندان آدم کرامت بخشيديم. آيه 3 از سوره شريفه  حجرات مي‌فرمايد  اي مردم ما شما را از مرد و زن آفريديم و شما را از گروه‌ها و قبايل مختلف قرار داديم تا يکديگر را از هم بازشناسيد، همانا که با کرامت‌ترين شما نزد خدا با تقواترين(عادل‌ترين و بخشنده‌ترين)، شماست. آيه 32 از سوره شريفه مائده مي‌فرمايد: همانا کسي که نفسي را بکشد به جز در مقابل قتل عمدي نفس ديگر يا فساد در زمين (يعني حمله مسلحانه به مردم بيگناه و غير نظامي)، گويي که همه مردم را کشته است و کسي که نفسي را احيا کند، گويي که همه مردم را احيا کرده است. از اين قبيل آيات بسيار است.

- نقاط ضعف و قوت منشور از نظر شما چيست؟

اين منشور داراي نکات مثبتي از جمله تاکيد بر مسئوليت دولت براي اجراي آن است. در مورد نقاط ضعف، هر گروه و دسته بايد از ديدگاه تخصصي خود آن را زير ذره بين نقد قرار دهد. البته که هم رديف قرار دادن زنان با کودکان و معلولان و سالمندان، نقطه ضعف بسيار بزرگي است. به‌جاي آن بايد در مقدمه منشور، حقوق شهروندي مساوي براي همه مردم به طور يکسان، اعم از زن و مرد و بدون تبعيض قومي‌و نژادي و زباني و ... تصريح شود. البته توجه به حقوق ويژه براي مادران مي‌تواند در سر فصلي مستقل ذکر شود که بايدفقط «شامل مرخصي و تغذيه ويژه مادران باردار و شيرده و حفظ موقعيت شغلي آن‌ها، پس از دو سال و نظير اين‌ها» باشد. در ساير موارد مزاياي مربوط به داشتن شغل و بيمه‌هاي همه جانبه و بازنشستگي و حقوق بيکاري، ازکارافتادگي وسالمندي ... همانند مردان و در سرفصل‌هاي عمومي بايدگنجانده شود. ضمنا براي زنان خانه دار نيز حتما بايد شغل خانه داري و تربيت فرزند، تعريف و به رسميت شناخته شود در حدي‌که حقوق و مزاياي ويژه و بازنشستگي، همانند مشاغل سخت، در نظر گرفته شده و با مکانيزم‌هاي عملي به زنان خانه‌دار، پرداخت شود.

- منشور چه تأثير  کاربردي در ارتقاي حقوق زنان مي‌تواند داشته باشد؟

اجراي همه جانبه منشور، همراه با تغييرات پيشنهادي متخصصين، مسلما تاثير ويژه‌اي در ارتقاي موقعيت قانوني و اجتماعي همه مردم و به‌خصوص زنان خواهد داشت.

  بند دوم از فصل مربوط به زنان مي‌گويد:«ازدواج ﺑﺎ رﺿﺎﯾﺖ ﮐﺎﻣﻞ و آزاداﻧﻪ ﺣﻖ ﻫﺮ ﺷﻬﺮوﻧﺪ اﺳﺖ» و اين در حاليست که وفق مباني فقهي مشهور و منابع قانوني ازدواج دختر باکره بايد با اذن ولي باشد، همچنين اقامتگاه زن در قانون تابع اقامتگاه شوهر است، درحالي‌که در منشور آمده است«هرکس مي‌تواند سکونتگاه خود را انتخاب کند» آيا تعارضات پيش گفته قابل حل است؟

در تبصره مربوط به همين ماده قانوني و در فقه پوياي شيعه، پيش بيني شده است که چنانچه مخالفت پدر يا قيم، منطقي نباشد(‌قريب به اين مضمون)، دختر مي‌تواند با مراجعه به دادگاه و ...، مجوز لازم براي ازدواج با مرد دلخواهش را کسب کند.

در مورد اقامتگاه قانوني نيز، با توجه به همه مسائل مربوط به زندگي مشترک مانند، نحوه تربيت کودک، دکوراسيون منزل و صدها اختلاف کوچک و بزرگ ديگر در خانواده که بايد با تفاهم و همدلي يا گذشت يکي از طرفين يا رجوع به حکمين حل شود.

- از نگاه قرآن‌ فعاليت اجتماعي و حتي داشتن فرصت هاي شغلي و سياسي  توسط زنان چگونه بيان شده است؟

آري زن و مرد در نگاه قرآن‌ کريم در همه زمينه‌هاي اجتماعي کاملا برابر هستند و زنان مي‌توانند تمامي‌پست‌هاي اجتماعي را بر عهده بگيرند، اعم از رياست جمهوري تا وکالت مجلس و وزارت و قضاوت، چرا که نه تنها در قرآن‌ کريم، آيه اي براي محروميت زنان وجود ندارد، بلکه بر عکس با تجليلي که قرآن‌ کريم از «ملکه سبا» که رهبر سياسي کشوري آباد بود، به عمل مي‌آورد، درايت او را در کشورداري و عدم ممنوعيت زنان در پست‌هاي مهم سياسي را، به اثبات مي‌رساند.

- در امور خانوادگي ومسائلي چون طلاق چطور؟

در امور خانواده به خاطر مسئوليت‌هاي مربوط به جنسيت زنانگي (از جمله حاملگي و زايمان و شيردهي)، مزيت‌هاي مالي چشمگيري براي زنان بر عهده مردان گذاشته شده تا تناسب حق و تکليف بين زن و مرد رعايت شود.

در مورد حق طلاق نيز در طلاق خلع، زن همانند مرد فقط به دليل کراهت مي‌تواند از شوهرش طلاق بگيرد و در ازاي اين حق بايد قسمتي تا حداکثر تمامي‌مهريه‌اي (طبق آيه 229 از سوره شريفه بقره) که دريافت کرده (و نه بيش از آن)، را به شوهر ببخشد و هيچ شرط ديگري ندارد.

- در رابطه با حقوق دختران مجرد به عنوان بخشي از جامعه زنان،همچنين  زن به مثابه همسر، زن به مثابه مادر و...  آيا در منشور به اين وجوه توجه کافي شده يا خير؟

دختران مجرد به عنوان يک زن بايد از ابتداي تولد تا زمان مرگ تحت پوشش بيمه‌هاي مالي و سلامتي کامل قرار گيرند تا علاوه بر وظايف عمومي‌خود، بعد از ازدواج هم بتوانند به وظايف اختصاصي زنانه خويش (از جمله مادري)، به نحو احسن عمل کرده و  همراه با پدران شايسته، فرزنداني بدون عقده‌هاي رواني ناشي از جار و جنجال‌هاي خانوادگي و طلاق و ... پرورش دهند، که متاسفانه در منشور توجه کافي به آن‌ها نشده است.

- بنابر يک تعريف کلي، حقوق شهروندي شامل حقوق و امتيازات شهروندان  از يک سو و وظايف و مسئوليت‌هاي شهروندان در قبال يکديگر و شهرياران از سوي ديگر است، آيا احصاي حقوق و تکاليف زنان به صورت خاص ضرورتي دارد؟

همان‌طور که خودتان در سوال گفتيد، احتياجي به تفکيک زن و مرد در اين منشور نيست. البته فقط در توجه به مادران به علت تکليف بيشتري که «حاملگي، زايمان و شير دهي»، به طور طبيعي بر عهده آنان گذاشته شده، رسيدگي‌هاي بيشتري لازم است که بايد در منشور، مشخص شود.

- مباحثي همچون؛ پيش‌بيني تکليف دولت بر تأمين اجتماعي افراد سالخورده، زنان سرپرست خانوار و شناسايي حق زنان از بيمه‌هاي مختلف اجتماعي در منشور را چگونه ارزيابي مي‌کنيد؟

در اين موارد اولا بايد تفکيکي ماهوي بين زنان سرپرست خانواده و سالمندان صورت بگيرد. ثانيا از آنجايي‌که يکي از ميزان‌هاي توسعه يافتگي هر کشور متناسب با حمايت‌هاي عملي در حق سالمندان، معلولان و کودکان مشخص مي‌شود، مواد اين منشور بايد از حالت شعاري و بدون ضمانت اجرايي، تبديل به قوانين مدون، با پشتوانه اجرايي شود تا منابع مالي لازم در بودجه‌هاي سالانه مشخص و تنبيهات قانوني متناسب براي متخلفين به تصويب برسد. اين گونه عبارات لازم اند ولي بدون تصويب قوانين متضمن چگونگي حسن اجرا، ناکافي هستند.

- برخي صاحب‌نظران معتقدند اين منشور رويکرد نوگرايانه‌اي نسبت به مباحث زنان ندارد و در کل مسئله جديدي را در اين عرصه مطرح نکرده است؛ بلکه بيشتر تکرار برخي مواد و بندهاي قانون اساسي است نظر شما در اين زمينه چيست؟

تا حدي اين موضوع صحت دارد، ولي بنده معتقدم که هر سخن خوب و نيکو، هر چقدر تکرار شود، به اجرا نزديکتر خواهد شد. بنابراين، ضمن تشکر و تقدير از دولت آقاي روحاني بايد همگي با هم، همدلي و هماهنگي  کنيم تا قوانيني متضمن حسن اجراي اين مواد هم به تصويب مجلس برسد.

- قرآن‌ به مقوله هنر چه نگاهي دارد و آيا نياز است که منشور  در راستاي توجه به هنرمندان زن توجه ويژه‌اي مبذول کند؟

 اصولا قرآن‌ کريم در هر مورد، اشارات غير مستقيمي‌دارد. در مورد هنر نيز اشاراتي به شرح زير داريم؛  الف:در مورد صفات خداوند کريم، خلاقيت، داشتن، مصور بودن (صورتگري) و لطيف بودن، هم ذکر شده است و اگر قبول داشته باشيم که انسان‌ها دعوت شده‌اند که در کسب صفات الهي بکوشند، پس يک انسان مورد رضايت خداوند کسي است که با لطافت (ضد خشونت)، به خلاقيت و صورتگري (اعم از نقاشي، مجسمه سازي و ساير هنرهاي تجسمي، سينما، تئاتر و ...) بپردازد. در مورد زن يا مرد بودن هنرمند، چون قرآن‌ کريم، تفکيک يا تاکيد ويژه‌اي بر زن يا مرد بودن نکرده است، پس از هيچ نظر تفاوتي نيست.

- تشکيل و عضويت در نهادهاي مدني در منشور به‌عنوان يکي از مهم‌ترين حقوق شهروندي قلمداد شده است؛ نظر شما در اين رابطه چيست؟

يکي از ابزارهاي توسعه در دهه هاي اخير ، ايجاد و گسترش سازمان‌هاي مردم نهاد بوده است. ايران نيز نمي‌تواند مستثنا باشد. در دولت جديد، نويدهايي در جهت تسهيل در ايجاد، اين گونه موسسات داده شده است که اميدواريم به حقيقت بپيوندد. بنده نيز به اتفاق فعالان مدني ديگر تقاضاي ثبت «کانون شهروندي زنان» را به وزارت کشور، داده‌ايم و منتظر پاسخ مثبت آن‌ها هستيم. اصولا نقش دولت‌ها در قرن بيست و يکم به سمت نظارت و نه دخالت پيش رفته است که هم براي دولت و هم براي مردم، فوايد بيشماري دارد. بنده نيز اميدوارم که دولت دکتر روحاني به‌جاي غرق شدن در روز مرگي و گدا پروري، به سمت حمايت از کار آفرينان، مدافعان توسعه پايدار و سبزو دست اندرکاران صنعت گردشگري و توليد کنندگان انرژي‌هاي پاک و تجديد‌پذير، نظير انرژي خورشيدي، باد و بيوگاز و ترمال انرژي و ...  برود و با تقويت سازمان‌هاي مردم نهاد، بازوي اجرايي قوي و استواري را به توانمندي‌هاي بالقوه خود اضافه کند.

دیدگاه‌ها   

+1 #1 مجید 1395-09-29 16:11
رو نویسی از قوانین مدنی تصویب شده موجود و مواد قانون اساسی اسمش میشه منشور شهروندی چرا دولت بعداز 4 سال اموزش رایگان مصوبه قانون اساسی را اجرا نکرد و ده ها فانون شهر وندی دیگر دزدی قانونی مدیران -بیکاری مردم وده ها حق مردم که توسط همین دولت نقض شده
نقل قول کردن

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

ارتباط با ما

تهران، خیابان آزادی، دانشگاه صنعتی شریف، ساختمان انجمن فارغ التحصیلان  15
(+98 21) 66085860
 (+98 21) 66164490-2
 
66085866  
3000101151  
[email protected]  
https://telegram.me/AlumSharif  

آمار سایت

مجموع بازدید کنندگان
99600
صفحات بازدید شده
3458995
صفحات بازدید شده امروز
525
بازدید هفته گذشته
52163

آخرین نظرات

tehrandigi.com
We use cookies to improve our website. Cookies used for the essential operation of this site have already been set. For more information visit our Cookie policy. I accept cookies from this site. Agree